โรคตาเหล่คืออะไร
          ตาเหล่  หรือตาเข  หรือตาส่อน  คือสภาวะที่ลูกตาทั้งสองข้างไม่ขนานกัน  และทำงานไม่ประสานกัน  ในคนปกติที่ไม่มีตาเหล่  เมื่อใช้ตามองวัตถุต่างๆนั้น  ตาทั้งสองข้างจะต้องอยู่ในแนวเดียวกันมองวัตถุพร้อมๆกัน  แต่ในคนที่มีตาเหล่จะใช้เพียงตาข้างที่ไม่เหล่มองวัตถุเพียงข้างเดียว  ส่วนตาข้างที่เหล่จะไม่ใช้ในการมอง  โรคตาเหล่จัดเป็นโรคที่พบบ่อยในเด็ก  ส่วนในผู้ใหญ่ก็พบเป็นโรคตาเหล่ได้เช่นกัน
 

ภาพแสดงกล้ามเนื้อตา

 โรคตาเหล่เกิดขึ้นได้อย่างไร
          • สาเหตุของโรคตาเหล่เกิดจากการที่กล้ามเนื้อตาทำงานไม่สมดุลกัน  หรืออาจเกิดจากกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง
          • ในเด็กบางคนอาจเกิดเป็นมาตั้งแต่กำเนิด  บางรายเกิดจากสายตายาว  ในเด็กที่มีสายตายาวเวลาดูใกล้ๆ ต้องเพ่งมากเพื่อให้เห็นภาพชัดๆ  ก็อาจเป็นผลทำให้เกิดตาเหล่เข้าได้
          • บางรายแม้ไม่มีสายตายาว  แต่ถ้ากำลังในการเพ่งมองวัตถุใกล้ๆ มีมากผิดปกติ  ก็จะทำให้เกิดตาเหล่เข้าได้
          • ในเด็กที่มีสายตาสั้นมากๆ  อาจทำให้เกิดตาเหล่ออกได้
          • บางรายเกิดจากกรรมพันธุ์จากการที่มีบิดามารดาเป็นตาเหล่
          • บางรายเกิดจากมีโรคทางสมองที่มีผลทำให้กล้ามเนื้อตาอ่อนแรง

ถ้าสงสัยว่าบุตรหลานของท่านอาจจะเป็นโรคตาเหล่ควรทำอย่างไร
          ควรรีบพาไปตรวจกับจักษุแพทย์   โดยไม่ต้องรอให้เด็กโตเพื่อจะได้รับการดูแลรักษาเสียแต่เนิ่นๆ  เพราะถ้าปล่อยทิ้งไว้อาจทำให้เกิดตาขี้เกียจตามมาได้

โรคตาเหล่มีลักษณะใดบ้าง

 
ตาเหล่เข้า                                    ตาเหล่ออก

 
          • พบได้หลายแบบคือ  ตาเหล่เข้า  ตาเหล่ออก  ตาเหล่ขึ้นบน  ตาเหล่ลงล่าง
          • อาจเป็นชนิดตาเหล่สลับข้าง  เช่น  ในบางเวลาตาขวาเหล่  ตาซ้ายก็จะตรง  แต่บางเวลาตาซ้ายเหล่ตาขวาก็จะตรง
          • อาจเป็นชนิดที่มีตาเหล่เพียงข้างเดียวตลอดเวลา  ซึ่งมักทำให้เกิดตาขี้เกียจในตาข้างที่เหล่ได้
          • บางรายอาจไม่เห็นว่ามีตาเหล่อยู่ตลอดเวลา  แต่จะเห็นเป็นบางครั้ง  เช่นเวลาเหม่อ  ขณะป่วย  เหนื่อย  อ่อนเพลีย  หรือกำลังจ้องมองวัตถุใกล้ๆ ในผู้ที่เป็นตาเหล่เข้า  หรือกำลังมองวัตถุไกลๆ ในผู้ที่เป็นตาเหล่ออก
          • ตาเหล่นอกจากจะมีอาการที่เห็นว่าตาไม่ตรงแล้ว  ยังอาจทำให้มีอาการคอเอียงได้ด้วย  โดยในเด็กบางคนพยายามปรับตาให้หายเหล่ด้วยการเอียงคอ  อาจมีการหันหน้าไปทางด้านข้าง  มีการก้มหรือเงยคางร่วมด้วย
          • ในเด็กบางรายที่ตาไม่ได้เหล่  แต่ดูคล้ายมีตาเหล่ได้  เรียกว่าตาเหล่เทียม  เกิดเนื่องจากเด็กเล็กๆมีดั้งจมูกแบนกว้างไปปิดส่วนหัวตาที่เป็นตาขาว  จึงทำให้ดูว่าตาดำเข้ามาอยู่ชิดกันคล้ายกับมีตาเหล่เข้าใน  ทั้งที่ตาไม่ได้เหล่  เมื่อเด็กโตขึ้นจมูกโด่งขึ้นลักษณะดังกล่าวก็จะหายไป

โรคตาเหล่ที่เป็นมาตั้งแต่เด็กจนถึงวัยผู้ใหญ่โดยไม่ได้รับการรักษา  จะทำการรักษาได้หรือไม่
          • ทำการรักษาได้  โดยการผ่าตัดกล้ามเนื้อตาทำให้ตาดูตรงเป็นปกติ
          • ผู้ที่มีอาการปวดตาเวลาใช้สายตา  เมื่อผ่าตัดแล้วจะทำให้หายปวดตาได้
ผลการรักษาแตกต่างกับการรักษาตั้งแต่เด็กหรือไม่

ตาเหล่ในเด็ก

          • กรณีที่เกิดเป็นตาขี้เกียจในตาข้างที่เหล่แล้วคือตาข้างนั้นมัว  มองเห็นไม่ชัด  จะไม่สามารถทำให้ตาข้างนั้นกลับมาเห็นดีได้  เรื่องของตาขี้เกียจนั้นจะต้องรักษาตั้งแต่เด็ก  แต่สามารถทำการผ่าตัดให้ตาตรงได้
          • บางรายอาจจะเกิดการเห็นภาพซ้อนในระยะหลังผ่าตัด  เนื่องจากตาไม่ได้ใช้งานร่วมกันมาเป็นเวลานานเมื่อผ่าตัดเลื่อนตามาให้ตรงหรือเป็นการเลื่อนตามายังตำแหน่งใหม่  ตาทั้งสองข้างยังอยู่ในภาวะที่ต่างคนต่างใช้จึงเห็นภาพเป็นสองภาพ  ส่วนใหญ่มักเป็นเพียงชั่วคราว  จะหายไปได้ในเวลาไม่นาน  มีเพียงส่วนน้อยที่เป็นอยู่นาน  ทำให้เกิดความรำคาญและรบกวนการใช้ตาในการมองสิ่งต่างๆ

โรคตาเหล่ที่เกิดเป็นภายหลัง  คือเกิดในวัยผู้ใหญ่  มีวิธีการรักษาอย่างไร

ตาเหล่ในผู้ใหญ่

          • โรคตาเหล่ที่เกิดในวัยผู้ใหญ่ส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากโรคทางสมองที่ทำให้เส้นประสาทสมองเป็นอัมพาต  ปกติกล้ามเนื้อตาของคนเรามี 6 มัดในตาแต่ละข้างเกาะอยู่รอบๆ ลูกตา  ทำหน้าที่ในการกลอกตาโดยมีเส้นประสาทสมองมาเลี้ยงทั้งหมด 3 เส้น  ถ้ามีโรคเกิดขึ้นกับเส้นประสาทสมองเหล่านี้  จะทำให้กล้ามเนื้อตาเป็นอัมพาตก็จะมีตาเหล่เกิดขึ้น  ไม่สามารถกลอกตาไปทางด้านของกล้ามเนื้อตาที่เป็นอัมพาตได้หรือไปได้ไม่สุด  และยังมีอาการเห็นภาพซ้อนซึ่งจะรบกวนผู้ที่เป็นโรคนี้อย่างมาก  (สาเหตุของโรคทางสมองที่ทำให้เกิดอาการต่างๆเหล่านี้ที่พบบ่อย ได้แก่  โรคของหลอดเลือดสมอง  เช่น  หลอดเลือดสมองอุดตัน  ทำให้สมองส่วนนั้นขาดเลือดมาเลี้ยง  ได้รับอุบัติเหตุที่ทำให้สมองได้รับการกระทบกระเทือน  หรือมีเนื้องอกในสมอง เป็นต้น)

          • ส่วนใหญ่แพทย์จะเฝ้าดูอาการผู้ป่วยก่อนประมาณ 6 เดือนถึง 1 ปี  เพราะอาการอาจดีขึ้นได้เอง  หลังจากนั้นจึงจะพิจารณาทำการผ่าตัดโดยการย้ายกล้ามเนื้อตามัดอื่นที่ปกติมาเย็บติดไว้กับกล้ามเนื้อตาที่เป็นอัมพาตเพื่อช่วยในการทำหน้าที่กลอกตา